تبارشناسی تاریخی و فلسفی آموزش الهیات در ایران ( بازخوانی نسبت سنت و تجدد در برنامه‌ریزی درسی الهیات با تأکید بر دانشگاه فرهنگیان)

پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1110-6THEOCONF (R1)
نویسندگان
1استادیار،گروه اموزش تاریخ،دانشگاه فرهنگیان ،تهران،ایران
2استادیار،گروه معارف دانشگاه فرهنگیان،تهران،ایران
چکیده
این پژوهش با رویکردی تبارشناختی، سیر تحول آموزش الهیات در ایران معاصر را از مکتب‌خانه‌های سنتی تا نهادهای دانشگاهی مدرن واکاوی می‌کند. مسأله اصلی پژوهش، شکاف موجود میان میراث غنی الهیات سنتی و ساختار پداگوژیک دانشگاه‌های مدرن، به‌ویژه دانشگاه فرهنگیان است که منجر به بحران کارآمدی و گسست نسلی شده است. این مقاله با بهره‌گیری از اسناد تاریخی و تحلیل عناصر چهارگانه برنامه درسی (اهداف، محتوا، روش تدریس و نظام سنجش)، نشان می‌دهد که تبدیل سنت آموزشی «اجازه و حلقه» به نظام «ترمی و نمره‌محور»، ماهیت زیست‌معرفتی الهیات را دچار استحاله کرده است. در این میان، دانشگاه فرهنگیان به عنوان متولی تربیت دبیران الهیات، نقشی کلیدی در بازسازی این پیوند دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که صرفِ انتقال دانش نقلی کافی نیست و ضرورت دارد رویکردی مبتنی بر «دانش پداگوژیکی محتوا» (PCK) جایگزین روش‌های سنتی شود تا معلمان بتوانند در مواجهه با شبهات نسل جدید، به بازتولید معنا بپردازند. در نهایت، با گذار از تقابل سنت و مدرنیته، الگوی «سنت پویا» به عنوان راهبردی عملیاتی برای اصلاح سرفصل‌ها و روش‌های تدریس پیشنهاد می‌شود. این مطالعه راهکارهایی دوازده‌گانه برای پویایی برنامه‌ریزی درسی و ارتقای کیفیت آموزش دینی در نظام تعلیم و تربیت رسمی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها