تبیین مبانی آموزش الهیات مبتنی بر سیره حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله علیها) در پرتو توانمندی‌های منش و فضیلت‌های انسانی (مدل پیترسون و سلیگمن)
پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1031-6THEOCONF
نویسندگان
1استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.
2استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران
چکیده
نظام آموزش الهیات در هر جامعه‌ای نیازمند مبانی مستحکم و الگوهای عملی کارآمد است تا بتواند نسلی متعهد، آگاه و توانمند را برای ایفای نقش‌های تربیتی و اجتماعی پرورش دهد. در این میان، سیره معصومین (علیهم‌السلام) به‌عنوان گنجینه‌ای از آموزه‌های تربیتی، می‌تواند مبانی نظری آموزش الهیات را غنا بخشد. پژوهش حاضر با هدف تبیین مبانی آموزش الهیات مبتنی بر سیره حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله علیها) در پرتو توانمندی‌های منش و فضیلت‌های انسانی در روانشناسی مثبت‌گرا انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، با استفاده از مدل «فضیلت‌ها و توانمندی‌های منش» (CSV) که توسط کریستوفر پیترسون و مارتین سلیگمن (۲۰۰۴) تدوین شده، و با مراجعه به منابع معتبر اسلامی (الکافی، بحارالانوار، کشف الغمه، نهج‌البلاغه و تفاسیر) صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیره بینشی، عاطفی و رفتاری حضرت فاطمه (س) تجسم کامل شش فضیلت اصلی مدل پیترسون و سلیگمن (خرد و دانایی، شجاعت، انسانیت، عدالت، اعتدال و تعالی) و ۲۴ توانمندی منش است. خودآگاهی متعالی (معرفت نفس) به‌عنوان سطح متعالی منظرگرایی تبیین می‌شود. خلاقیت ایشان در چهار عرصه نیایش، تربیت، مدیریت خانه و راهبرد مقاومت، الگویی بی‌بدیل برای آموزش خلاقانه معارف دینی ارائه می‌دهد. همچنین، سیره عاطفی ایشان با محوریت عشق به خدا، پیامبر، همسر و فرزندان، و سیره رفتاری ایشان با شجاعت، عدالت‌خواهی و اعتدال، الگویی جامع برای تربیت معلم در نظام آموزش الهیات فراهم می‌آورد. این پژوهش در پایان، ضمن ارائه دلالت‌های تربیتی برای تحول در نظام آموزش الهیات و تربیت معلم، بر ضرورت بازنگری در محتوای آموزشی مبتنی بر الگوی فاطمی تأکید می‌کند.
کلیدواژه ها