تبیین اصول و روش‌های آموزشی در قرآن کریم و سیره معصومین (علیهم‌السلام)
پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1107-6THEOCONF
نویسندگان
1دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم
2آموزش و پرورش شهرستان میبد
چکیده
نظام آموزشی برآمده از آموزه‌های وحیانی قرآن کریم و سنت عملی معصومین (علیهم‌السلام)، الگویی یکپارچه، چندبُعدی و غایت‌مند برای تکوین شخصیت و هدایت همه‌جانبه آدمی عرضه می‌دارد. مسئله اصلی این مقاله، شناسایی و تحلیل ساختارمند اصول حاکم و روش‌های راهبردی آموزش در منابع اصیل اسلامی و چگونگی سازمان‌دهی آن‌ها در قالب الگویی منسجم برای نظام تعلیم و تربیت معاصر است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به‌کارگیری روش توصیفی-تحلیلی و شیوه استنباطی-اجتهادی در داده‌های نقلی، به بازخوانی آیات قرآن، روایات معتبر و سیره عملی پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که آموزش اسلامی بر مبانی محوری «توحید»، «فطرت‌مداری» و «کرامت ذاتی انسان» استوار گشته است. بر پایه این مبانی، پنج اصل کلان شامل: «اصل تدرج و استمرار»، «اصل جامعیت و تعادل»، «اصل وسع و تفاوت‌های فردی»، «اصل محبت و تکریم متعلم» و «اصل پیوند علم و عمل (اسوه‌داری)» استخراج گردید. در حوزه روش‌شناسی آموزشی نیز روش‌های کاربردی مشتمل بر «روش استدلال و حکمت‌ورزی»، «روش موعظه حسنه»، «روش پرسش و پاسخ تعاملی (حوار)»، «روش تمثیل و الگودهی داستانی (قصص)» و «روش تذکر و عبرت‌آموزی» در پیوند ارگانیک با اصول مذکور تبیین شدند. اعتبارسنجی فرضیات پژوهش گویای آن است که تمایز بنیادین شیوه آموزشی اسلام با الگوهای رایج مادی، پیوند ناگسستنی میان دانش، بینش، انگیزش و عمل صالح و تقدم تزکیه بر تعلیم تخصصی است.
کلیدواژه ها