واکاوی انطباق شایستگی‌های تدریس معلمان الهیات با نیازهای آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان

پذیرفته شده برای ارائه شفاهی

کد مقاله : 1092-6THEOCONF (R1)

¹دکتری مدیریت، دانشگاه فرهنگیان خراسان شمالی، بجنورد، ایران

²دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، بحنورد، ایران

هدف این پژوهش، واکاوی انطباق شایستگی‌های تدریس معلمان الهیات با نیازهای آموزشی و تربیتی معاصر دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه بود. این مطالعه بر مبنای پارادایم کیفی و با راهبرد تحلیل مضمون تفسیری انجام گرفت. روش نمونه‌گیری هدفمند ترکیبی (مبتنی بر معیار و حداکثر تنوع) بود که طی آن ۴۱ مشارکت‌کننده شامل ۱۸ معلم باتجربه و ۲۳ دانش‌آموز از پایه‌های دهم تا دوازدهم در استان خراسان شمالی گزینش شدند تا به اشباع نظری داده‌ها دست یابد. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته (۴۵ تا ۸۵ دقیقه) صورت گرفت و با استفاده از روش شش‌مرحله‌ای براون و کلارک تحلیل گردید. یافته‌های پدیدارشناختی نشان داد شایستگی‌های تدریس معلمان در چهار بعد کلانِ «معرفتی-استدلالی»، «پداگوژیک»، «ارتباطی-تربیتی» و «فناورانه» قابل تبیین است. در حالی که انطباق مطلوبی در تسلط بر محتوای کتب درسی مشاهده شد، شکاف‌های عمیقی در ابعاد پاسخ‌گویی به شبهات الحادی نوپدید، به‌کارگیری روش‌های تدریس دیالوگی، همدلی بدون پیش‌داوری و مدیریت سواد رسانه‌ای به ثبت رسید. همچنین، محدودیت‌های روش‌شناختی نظیر تکیه بر داده‌های خودگزارش‌دهی و عدم تعمیم‌پذیری علّی لحاظ گردید. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که سیستم تربیت معلم و دانشگاه فرهنگیان نیازمند بازنگری بنیادین در سرفصل‌هاست. اولویت‌بندی کارگاه‌های مناظره و گفت‌وگوی سقراطی، کلام معاصر و سواد رسانه‌ای انتقادی برای ایجاد هم‌سخنی اثربخش میان آموزه‌های دینی و زیست‌جهان نسل نو امری ضروری و حیاتی محسوب می‌شود.

شایستگی‌های تدریس؛ معلمان الهیات؛ نیازهای دانش‌آموزان؛ آموزش دینی؛ تربیت معلم