راهبردهای تربیتی حضرت یوسف(ع)؛ الگویی برای مربیان معاصر

پذیرفته شده برای ارائه شفاهی

کد مقاله : 1104-6THEOCONF

گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران

بهره‌گیری از راهبرد‌های تربیتی انبیاء به عنوان الگوهای کامل تربیت، همواره یکی از راهبردهای اساسی در نظام‌های تربیت دینی به شمار می‌رود. با وجود پژوهش‌های انجام شده درباره سیره تربیتی یوسف(ع)، این پژوهش‌ها غالباً بر روش‌ها( تکنیک‌های جزئی) متمرکز بوده‌اند و راهبردها( چارچوب‌های کلان) را کمتر مورد توجه قرار داده‌اند. پژوهش حاضر با هدف پر کردن این شکاف، به استخراج و تحلیل راهبردهای تربیتی یوسف(ع) در مواجهه با چالش‌های فرهنگی جامعه مصر پرداخته و به روش توصیفی- تحلیلی با تکیه بر منابع اصلی شامل قرآن‌کریم، تفاسیر معتبر و کتب مرتبط، شش راهبرد اصلی را در سیره تربیتی آن حضرت استخراج کرده است: مرزبندی اعتقادی و شکل‌گیری هویت مشترک در دعوت توحیدی، مخاطب‌شناسی در نشر دین توحیدی، تبدیل تهدیدها به فرصت‌های تربیتی، صبر در برابر آزارها و پرهیز از برخورد تند با آزاردهندگان، بهره‌گیری از بستر فرهنگی جامعه در جذب مخاطب و معرفی منطقی دین جدید. سیره تربیتی حضرت یوسف(ع) در مواجهه با برادران، درباریان و مردم مصر به خوبی این اصل را تأیید می‌کند که تغییر نگرش‌های دینی و رفتاری در جامعه نیازمند صبر، مدارا، استدلال روشن و قاطع و همچنین بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت‌های فرهنگی موجود است. بر این اساس، رویکرد تربیتی یوسف(ع) را می‌توان نمونه‌ای از یک نظام تربیتی الهی موفق دانست که با تلفیق اصول ثابت دینی و مقتضیات فرهنگی جامعه، زمینه‌ساز تحول فکری و هویت‌سازی فرهنگی گردیده است. این پژوهش با تفکیک راهبرد از روش و با تمرکز بر راهبردهای کمتر توجه شده در ادبیات موجود، سهمی نوین در حوزه‌ی تربیت یوسفی ارائه می‌دهد.

حضرت یوسف(ع)؛ راهبرد؛ تربیت؛ مربیان معاصر؛ هویت‌سازی فرهنگی