الگوی قرآنی آموزش الهیات بر پایه تحلیل اصول و روش‌های تربیت دینی
پذیرفته شده برای پوستر
کد مقاله : 1061-6THEOCONF
نویسندگان
دانشیار گروه معارف اسلامی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
چکیده
آموزش الهیات در نگرش اسلامی، فرایندی جامع برای بازسازی معرفت، باور و رفتار دینی است؛ با این حال، استخراج و صورت‌بندی الگویی نظام‌مند از قرآن کریم همچنان با خلأهای روش‌شناختی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بازشناسی و طراحی الگوی قرآنی آموزش الهیات و تبیین اصول و روش‌های متناظر با تربیت دینی انجام گرفت. رویکرد پژوهش کیفی و روش آن تحلیل مضمون براون و کلارک است که طی آن، آیات مرتبط با مؤلفه‌های تعلیم، تذکر، تدبر، اقناع، هدایت و انگیزش اخلاقی با نمونه‌گیری هدفمند متن‌بنیان، بررسی و کدگذاری شدند. یافته‌های پژوهش به شناسایی مضامین پایه‌ای و سازمان‌دهنده‌ای انجامید که در سه محور کلان صورت‌بندی شدند: ۱. مبانی و پیش‌فرض‌ها (فطرت‌گرایی و پیوند معرفت با تزکیه)؛ ۲. اصول آموزشی (عقلانیت انتقادی، تفکرورزی، کرامت‌محوری و تذکر)؛ ۳. روش‌های یاددهی–یادگیری (گفت‌وگوی سقراطیِ هدایت‌شده، تمثیل، روایت‌گری الگوهای عینی و اقناع ادراکی). نتایج تحلیل حاکی از آن است که آموزش الهیات در منطق قرآنی، از پارادایم «انتقال خطی محفوظات» فراتر رفته و ماهیتی «گفت‌وگومحور، عقل‌انگیز و عمل‌گرا» دارد. الگوی مفهومی برآمده از این پژوهش، چارچوبی بومی و کاربردی را در اختیار برنامه‌ریزان درسی و مدرسان قرار می‌دهد تا نظام آموزش معارف اسلامی را از وضعیت انتزاعی به سمت تعمیق نگرش و کاربست زیسته ارتقا دهند
کلیدواژه ها