«واکاوی تمثیل‌های درس اول دین و زندگی دوازدهم (هستی‌بخش): گذار از «الگویِ صُنع» به «الگویِ تجلّیِ قیومی»»
پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1048-6THEOCONF
نویسندگان
هیات علمی
چکیده
آموزشِ مفاهیمِ هستی‌شناختی در کتبِ درسیِ دوره دومِ متوسطه (دین و زندگی دوازدهم)، غالباً بر پایه تمثیل‌هایِ مکانیکی (مانندِ «ساعت‌ساز») استوار است. این پژوهش با روشِ تحلیلی-انتقادی نشان می‌دهد که اتکایِ صرف بر این الگوها، ناخواسته پیامدهایِ کلامیِ نامطلوبی نظیرِ «ثنویتِ ذات و فعل» و انگاره‌هایِ دئیستی (خدایِ منفصل از جهان) را در ذهنِ دانش‌آموزانِ نسلِ جدید تقویت می‌کند. پژوهشِ حاضر با واکاویِ روایت معروف به عمران صابی از امام رضا (ع) «الگویِ تجلّی قیومی» را به‌عنوانِ جایگزینی برای الگویِ «صُنع» پیشنهاد می‌دهد. تحلیلِ تمثیل‌هایِ «سراج» (چراغ) و «مرآة» (آینه) در کلامِ امام رضا علیه السلام، مبانیِ جدیدی را برای تبیینِ «بساطتِ الهی» و «حضورِ قیومی» فراهم می‌آورد. یافته‌هایِ پژوهش حاکی از آن است که گذار به الگویِ تجلّی، ضمنِ حلِ پارادوکسِ مکان‌مندی، ظرفیتِ آموزشیِ غنی‌تری برای تبیینِ مراتب توحید ربوبی و افعالی به دانش‌آموزان ارائه می‌دهد و بستری برای پیوندِ میانِ آموزه‌هایِ اصیلِ کلامی و پداگوژیِ مدرنِ دینی فراهم می‌سازد.
کلیدواژه ها