شیوه‌های آموزش الهیات در نهج البلاغه: مطالعه موردی آموزه نبوت
پذیرفته شده برای ارائه شفاهی
کد مقاله : 1046-6THEOCONF
نویسندگان
1گروه آموزش الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2دانشجوی کارشناسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده
این مقاله با هدف تبیین شیوه‌های آموزش الهیات در نهج‌البلاغه با محوریت آموزه نبوت نگاشته شده است. مسئله اصلی پژوهش، شناسایی روش‌های آموزشی امام علی (ع) در انتقال معارف مرتبط با نبوت و بررسی نظام‌مند ابعاد مختلف این آموزه در گفتمان علوی است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع معتبر کتابخانه‌ای، به واکاوی محتوای خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات قصار نهج‌البلاغه پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که آموزش باور نبوت در نهج‌البلاغه بر ده محور اصلی استوار است: هماهنگی میان وحی، عقل و فطرت به‌عنوان زیرساخت معرفتی؛ الگو بودن پیامبران در مقام اسوه‌های عملی و نظری؛ پیوستگی در سلسله انبیا به‌عنوان جریان واحد هدایت؛ بیان فلسفه نبوت با رویکرد حکمت‌محور و پاسخ به چرایی بعثت؛ شایسته‌سالاری در دستگاه نبوت بر اساس اصل اصطفاء الهی؛ عصمت پیامبران به‌عنوان شرط اساسی اعتبار رسالت؛ مسئولیت‌پذیری پیامبران نسبت به هدایت مردم؛ استقامت پیامبران در راه تبلیغ دین؛ مقایسه و بیان تفاوت‌های دوران جاهلیت با عصر رسالت؛ و در نهایت سیره پیامبران در تعیین جانشین و تداوم مسیر هدایت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نهج‌البلاغه با رویکردی تلفیقی از روش‌های عقلی، فطری، یادآوری و الگوسازی، منبعی جامع برای آموزش معارف الهیاتی ارائه می‌دهد که مبتنی بر تنوع مخاطب، التزام به حقیقت و توجه به زمینه‌های زمانی و مکانی است. این الگو می‌تواند چارچوبی نظری برای نظریه‌پردازی در تعلیم و تربیت دینی و روش‌شناسی تبلیغ در دنیای معاصر فراهم آورد.
کلیدواژه ها